برآورد پارامترهای اکوهیدرولوژیک تاج‌پوشش تک‌درختان کاج تهران در اقلیم نیمه‌خشک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

هدف از این پژوهش، برآورد پارامترهای اکوهیدرولوژیک تاج‌پوشش تک‌درختان کاج تهران (Pinus eldarica Medw.)، شامل ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش (S) با استفاده از روش Pereira و ضریب تاج‌بارش مستقیم (p) در پارک جنگلی چیتگر با اقلیم نیمه‌خشک بود. مقدار بارندگی (GR) در هر رخداد توسط شش جمع‌آوری‌کننده در محیط باز نزدیک پنج درخت کاج تهران و تاج‌بارش (TF) توسط 20 جمع‌آوری‌کننده که به‌طور تصادفی در زیر تاج هر درخت نصب شده بودند، اندازه‌گیری شد. باران‌ربایی (I) از تفاضل مقدار تاج‌بارش از مقدار باران در هر بارش به‌دست آمد. در طول یک سال اندازه‌گیری (بهمن 1390 تا بهمن 1391)، در مجموع 51 رخداد باران با عمق تجمعی 224 میلی‌متر ثبت شد و درصد‌های باران‌ربایی تجمعی و نسبی % (I:GR) به‌ترتیب 9/35 درصد و 5/47 درصد برآورد شد. میانگین مقدار ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش درختان کاج تهران، 77/0 میلی‌متر (خطای معیار 08/0 ±) و ضریب تاج‌بارش مستقیم، 44/0 (خطای معیار 07/0 ±) به‌دست آمد. باران‌ربایی، سهم زیادی از باران را در مناطق خشک و نیمه‌خشک برای درختان کاج تهران به خود اختصاص می‌دهد و در محاسبة بیلان آبی جنگل‌کاری‌های این گونه باید به آن توجه شود. برای محاسبة ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش که جزء مهمی از باران‌ربایی است، می‌توان از تنها روش موجود (روش Pereira)، در سطح تک‌درخت بهره جست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimation of canopy ecohydrological parameters of Pinus eldarica trees in a semiarid climate

چکیده [English]

The aim of this research was to estimate the ecohydological parameters of the canopy covers including canopy storage capacity (S) using the Pereira method and the direct throughfall coefficient (p) of individual trees of Pinus eldarica planted in the Chitgar Forest Park with a semiarid climate. To measure GR, six rain-gauges were installed in an open area neighboring to the trees. Throuhgfall (TF) was measured using the twenty rain gauges randomly located underneath the crown of the five individual trees. Rainfall interception (I) was calculated as the difference between GR and TF. From January 2011 to January 2012, 224 mm of cumulative GR in fifty-one rainfall events was recorded. P. eldarica trees intercepted 35.9% and 47.5% of the incident rainfall on cumulative-based, and event-based (each GR), respectively. The mean value of S estimated by the Pereira method, and p were found to be 0.77 mm (SE ± 0.08), and 0.44 (SE ± 0.07), respectively. The results indicated that I allocated a considerable portion of GR in P. eldarica trees in arid and semiarid regions. Hence, I should be considered while calculating the water budget for P. eldarica plantations. S which is a critical parameter for controlling I can be usefully estimated by a sole newly proposed method by Pereira for individual trees.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Canopy water storage capacity
  • Pereira method
  • Pinus eldarica
  • Rainfall interception
  • Semiarid climate