راهکارهای بهبود جوانه‌زنی بذر درختچة پر (Cotinus coggygria Scop.)، گونة بومی جنگل‌های ارسباران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

پر (Cotinus coggygria Scop.) یکی از درختچه‌های بومی ارزشمند و انحصاری جنگل‌های ارسباران است که تجدیدحیات طبیعی آن بیشتر به‌شکل ریشه‌جوش است و زادآوری جنسی آن به‌سختی انجام می‌گیرد. با توجه به اهمیت این گونه و همچنین جوانه‌زنی دشوار بذر آن در وضعیت طبیعی، در این پژوهش سعی شد برای اولین بار در داخل کشور تأثیر تیمارهای مختلف بر جوانه‌زنی بذر این گونه بررسی و بهترین تیمار معرفی شود. برای شکستن خواب فیزیکی و فیزیولوژیکی بذر به‌ترتیب از تیمارهای غوطه‌وری در اسیدسولفوریک 98 درصد طی زمان‌های 5 و 50 دقیقه و تیمار سرمادهی در دمای 4 درجة سانتی‌گراد طی زمان‌های 30 و 60 روز استفاده شد. همچنین برای شکستن هر دو نوع خواب بذر، سه تیمار تلفیقی شامل غوطه‌وری در اسید در مدت‌های 5، 20 و 50 دقیقه با سرمادهی در دمای 4 درجة سانتی‌گراد به‌مدت 60 روز به‌کار برده شد. قالب آماری طرح به‌صورت کاملاً تصادفی و با سه تکرار درنظر گرفته شد که در هر تکرار 30 عدد بذر کاشته شد. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای مختلف بر کلیة صفات بررسی‌شده شامل درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی و شاخص بنیة بذر در سطح احتمال 1 درصد خطا معنی‏دار بود. همچنین مقایسة میانگین‌ صفات نشان داد که در بین تیمارهای استفاده‌شده، بهترین نتایج در تیمار تلفیقی غوطه‌وری در اسیدسولفوریک 98 درصد به‌مدت 20 دقیقه به‌همراه تیمار سرمادهی در دمای 4 درجة سانتی‏گراد به‌مدت 60 روز به‌دست آمده است. نتایج این پژوهش تأثیر مثبت تیمارهای استفاده‌شده را برای شکستن خواب بذر این درختچه اثبات کرد که می‌تواند در برنامه‌های احیایی این گونه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some strategies for improvement of seed germination of smoke-tree (Cotinus coggygria Scop.); an endemic species of the Arasbaran Forests

چکیده [English]

Smoke-tree(Cotinus coggygria Scop.)is one of the endemic valuable shrub species of Iran which has only distributed in the Arasbaran Forests. Natural regeneration of this specie is mostly asexual with the shape of root-sucker, and its sexual reproduction is rarely possible. Considering the importance of this specie as well as difficult germination of the seeds naturally, an effort was made through the present study, for the first time in Iran, to examine the effects of several treatments on the improvement of seed germination of this specie, and to introduce the best treatment. In order to break the physical and physiological dormancies, the seeds were soaked in 98% concentration sulphuric acid for 5 and 50 minutes and cold stratified at 4°c for 30 and 60 days. In addition, both of the mentioned treatments, soaking in 98% concentration sulphuric acid for 5, 20 and 50 minutes with cold stratified at 4°C for 60 days, were simultaneously utilized to break both physical and physiological dormancies. The experimental design was completely randomized design (CRD) with three replications in which 30 seeds were planted per replicate. The results of analysis of variance showed that the selected treatments had significant effects (p < 0.01) on all the traits including germination rate, germination speed, and seed vigor index. Furthermore, comparison of the means resulted by the Duncan tests revealed that the best results were obtained by simultaneously application of both the treatments of soaking in 98% concentration sulphuric acid for 20 minutes and cold stratification at 4°C for 60 days. Totally, the results of this study demonstrated the positive effects of the selected treatments on breaking the seed dormancies of this shrub, and the results may be considered in reforestation programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arasbaran
  • Cotinus coggygria
  • Germination rate
  • Germination speed
  • Seed dormancy