ارزیابی مقاومت نهال‌های داغداغان (Celtis caucasica L.) به تنش خشکی با استفاده از تکنیک فلورسانس کلروفیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی محدودکنندة رشد و توسعة گیاهان است، بنابراین یافتن تکنیک‌های نوین برای سنجش مقاومت گیاهان به خشکی با ارزش خواهد بود. این تحقیق با هدف استفاده از تکنیک فلورسانس کلروفیل به‌عنوان پارامتری قابل اطمینان برای ارزیابی سریع تنش خشکی در نهال‌های داغداغان (Celtis caucasica L.) انجام گرفت. بدین منظور، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با یک فاکتور (تیمار آبیاری)، در پنج سطح (1، 3، 5، 7 و 9 روزه) و با پنج تکرار طراحی شد. سپس پارامتر‌های فلورسانس کلروفیل (Fv/Fm،FmوF0)، و محتوای پرولین برگ در نهال‌های یکسالة داغداغان اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی، سبب کاهش فلورسانس حداکثر (Fm) شد، به‌طوری‌که کاهش در تیمار نه‌روزه (نه روز بعد از قطع آبیاری) اختلاف معنی‌داری در سطح پنج درصد با سایر تیمار‌ها داشت. مشابه این نتایج، حداکثر بازده فتوشیمیایی فتوسیستم II ((Fv/Fm نیزدارای روند کاهشی بود که این کاهش از تیمار پنج روز به بعد معنی‌دار شد، درحالی‌که فلورسانس حداقل (F0) به‌طور معنی‌دار تحت تأثیر خشکی قرار نگرفت. همچنین با افزایش شدت خشکی، تجمع پرولین در برگ از 7/1 (میکرومول/گرم وزن تر) در تیمار یک‌روزه به 95/72 در تیمار نه‌روزه افزایش یافت. اندازه‌گیری فلورسانس کلروفیل راهی مطمئن جهت شناسایی گونه‌های گیاهی مقاوم به تنش‌های محیطی با توجه به ویژگی‌های اکولوژیک هر منطقه جهت ایجاد فضای سبز و جنگلکاری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of chlorophyll fluorescence technique as an indicator of drought tolerance in Celtis caucasica L. seedlings

چکیده [English]

Drought stress is one of the most important environmental factors limiting plant growth and development so finding the new techniques to evaluate the drought tolerance in plants, would be valuable. The purpose of this study was the application of chlorophyll fluorescence technique as a reliable method for rapid assessment of drought stress in hackberry seedlings (Celtis caucasica L.). An experiment was designed as completely randomized block with one factor (irrigation), at five levels (1, 3, 5, 7 and 9 days) with five replicates. Chlorophyll fluorescence parameters (Fv/Fm, Fm & F0), and the proline content of leaves in one-year-old seedlings of Celtis caucasica were measured. The results indicated that maximum fluorescence (Fm) had a significant reduction in the 9 days treatment. Also maximum photochemical efficiency of photosystem II (Fv/Fm) showed a significant downward trend since the 5 days treatment, while the minimum fluorescence (F0) was not significantly affected by drought. Increasing the intensity of drought was resulted in proline accumulation in leaves from 1.7 (µmol/gfw) in the 1 day treatment to 72.95 in the 9 days treatment. In afforestations and urban green spaces, measurement of chlorophyll fluorescence is a reliable method for identification of well-adapted species to environmental stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Celtis caucasica
  • chlorophyll fluorescence
  • Drought stress
  • Proline