امکان استفاده از باکتری‌های محرک رشد در عملیات احیای جنگل‌های بلوط (مطالعۀ موردی: ایستگاه گاران، مریوان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی پژوهشی، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 کارشناس پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

3 دانشیار، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

چکیده

به‌دلیل دخل و تصرف‌ فراوان و بهره‌برداری‌های بی‌رویه به‌تدریج از مساحت جنگل‌های بلوط در مناطق رویشی مختلف کاسته شده است. با توجه به اهمیت بلوط در اکوسیستم ایران به‌ویژه ناحیۀ رویشی زاگرس، لزوم احیای رویشگاه‌های تخریب‌شده بیش از پیش احساس می‌شود. در این پژوهش، تأثیر باکتری‌های محلول‌کنندۀ فسفات معدنی جداشده از خاک نواحی رویشی زاگرس بر زنده‌مانی و رشد نونهال‌های دو گونۀ برودار و وی‌ول بررسی شده است. ابتدا نمونه‌برداری از خاک منطقۀ ریزوسفری درختان برودار و وی‌ول در ایستگاه پل‌گاران انجام گرفت و باکتری‌های محلول‌کنندۀ فسفات از آنها جدا شده و با استفاده از آزمون‌های بیوشیمیایی در سطح جنس شناسایی شدند. بذرهای جمع‌آوری‌شده پس از مایه‌زنی در ایستگاه پل‌گاران کاشته شدند. پژوهش براساس آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با استفاده از متغیر گونۀ بلوط (در دو سطح) و جنس باکتری (در پنج سطح) انجام گرفت. نتایج نشان داد که اثر گونه و باکتری بر زنده‌مانی گونه‌ها معنی‌دار نیست، اما باکتری‌ها موجب افزایش رشد طولی، رشد قطری و درصد وزن خشک‌ریشۀ نونهال‌های برودار و وی‌ول شدند. براساس مقایسۀ میانگین پارامترهای رشد طولی، رشد قطری و وزن خشک‌ ریشه، گونۀ وی‌ول پاسخ بهتری به مایه‌زنی باکتری‌ها از خود نشان داد. به‌علاوه تأثیرات باکتری سودوموناس و باسیلوس در افزایش معنی‌دار متغیرهای تحقیق بیش از باکتری‌های دیگر است و در عملیات احیای جنگل‌های زاگرس، استفاده از آنها را می‌توان توصیه کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Studying the application of growth promoting rhizobacteria in rehabilitation of oak forests (Case study: Garan research station, Marivan)

نویسندگان [English]

  • Maryam Teimouri 1
  • Mostafa Khoshnevis 1
  • Mohammad Hossein Sadegzadeh Hallaj 2
  • Tahere Alizadeh 2
  • Mohammad Matinizadeh 3
  • Mehdi Pourhasehemi 3
1 M.Sc., Scientific board, Research Institute of Forests and Rangelands, Agriculture, Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I. R. Iran
2 M.Sc., Research expert, Institute of Forests and Rangelands, Agriculture, Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I. R. Iran
3 Associate Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agriculture, Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I. R. Iran
چکیده [English]

The area of oak forest in different vegetation zones has gradually decreased because of frequently possession and exploitation. The reclamation of the disturbed habitats is very crucial because of oak importance in Zagros areas. The success of reforestation programs depends on the quality of seedlings. The aim of this study was to determine the effect of phosphate solubilizing bacteria on Quercus brantii Lindl. and Quercus libanii Oliv. survival and growth parameters. For this purpose, phosphate-solubilizing bacteria were isolated by screening methods from rhizosphere and identified by microbiological methods. Collected seeds were sterilized and inoculated by bacteria and sowed in Pole Garaan Research station, Marivan, Kurdistan. The experiment was conducted in a factorial based on randomized complete block design with two main factors including species (two levels) and bacteria (five levels). The results indicated that the effect of species and bacteria on seedling survival was not significant. Inoculated bacteria caused increase in height growth; collar diameter and root dry matter. According to mean comparison of height growth, collar diameter and root dry matter; it seems the response of Q.libanii was better than Q.brantti to inoculation. In addition, Pseudomonas sp. and Bacillus sp. caused more increase compared to other treatments and are suitable candidates in rehabilitation of Zagros forests

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rehabilitation
  • Phosphate solubilizing bacteria
  • Q. brantii
  • Zagros
  • Q. libanii