استخراج مقوله‌های پایه برای سیاستگذاری جنگل‌های شمال ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

2 استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

4 استادیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

چکیده

با توجه به نبود سیاست‌های جامع و بلندمدت برای جنگل‌های شمال ایران، تدوین سیاست‌هایی با رویکرد استفادۀ پایدار از همۀ ظرفیت‌ها و کارکردهای این جنگل‌ها لازم است. از این‌رو در این تحقیق سعی شد مقولات قابل استفاده به‌منظور سیاستگذاری برای جنگل‌های شمال ایران در چهار دستۀ قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدیدها از اسناد مرتبط با جنگل و آن دسته از نهادهای دارای ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با هر یک از کارکردهای آن استخراج شوند. از این‌رو 47 سند ملی و بین‌المللی شامل سیاست‌ها، قوانین، برنامه‌ها، آیین‌نامه‌ها و متون مربوط به اجلاس، کنوانسیون‌ها و مجامع بین‌المللی مرتبط با موضوع تحقیق با روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد مایرینگ و تلفیق روش‌های استقرایی و قیاسی بررسی شد. در نهایت 124 مقوله شامل 27 قوت، 13 ضعف، 61 فرصت و 23 تهدید استخراج شد. قوت‌های سازمان اداره‌کنندۀ جنگل در دو دستۀ اختیارات قانونی و منابع و زیرساخت‌ها و ضعف‌های شناسایی‌شده عمدتاً مربوط به ساختار سازمانی و امکانات در دسترس بوده است. بیشتر فرصت‌ها مربوط به زمینه‌هایی است که در نتیجۀ پیوستن به کنوانسیون‌ها و مجامع بین‌المللی حاصل شده است. بیشتر تهدیدها مربوط به وجود قوانینی است که با مأموریت و اهداف سازمان اداره‌کنندۀ جنگل تضاد دارند. با توجه به نظر 78 نفر از صاحب‌نظران، همۀ مقولات استخراجی از حیث اهمیت در محدودۀ "کمی زیاد" تا "زیاد" قرار دارند. با عنایت به نتایج حاصل، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور به‌عنوان متولی ادارۀ جنگل‌های شمال، کمتر توانسته است از قوت‌ها و فرصت‌های در دسترس برای پوشش ضعف‌ها و تهدیدها استفاده کند. تحقیقات بیشتری برای پی بردن به چرایی این وضعیت لازم است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determining basic concepts to formulate the Hyrcanian forest policy

نویسندگان [English]

  • Mohsen Nourzad Moghaddam 1
  • Taghi Shamekhi 2
  • asghar fallah 3
  • Mohamad A. Hemmat 4
1 PhD Student of Forestry, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, I. R. Iran
2 Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
3 Associate Prof., Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, I. R. Iran
4 Assistant Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran
چکیده [English]

Due to the lack of comprehensive policies for the Hyrcanian forests of Iran, formulating policies which encompass sustainable approach to forest management is essential. Therefore, in this research, we develop basic policymaking categories for the Hyrcanian forests of Iran. In order to get the objective, 47 national and international documents, including conventions, statements, policy documents, acts, programs, and reports related to the international dialogues, summits, conventions and forums and national vision, sectorial policy documents, international approved conventions, concerning forest and forestry issues were investigated by using of qualitative content analysis. Finally, 124 categories including 61 opportunities, 23 threats, 27 strengths and 13 weaknesses were extracted. Most of the opportunities come from international dialogues, while major threats are non forest sectorial legislations that challenge the mission of the forest management organization. The strengths are legal authority, resources and infrastructure, and the weaknesses are mainly related to the organizational structure and available financial facilities. According to the opinions of 78 experts of various stakeholder groups, all mentioned categories scored "partly high" to "high" in a 10 points scale. According to the results, Forest, Rangeland, and Watershed Organization efforts to use the strengths and opportunities to cover the weaknesses and threats were insufficient and more research suggested elaborating the situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qualitative Content Analysis
  • Hyrcanian forest
  • Policy making
  • Internal and External Factors