اثر سایه بر صفات ریختی برگچۀ نهال بنه تحت تنش خشکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 عضو هیات علمی گروه زیست فناوری موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

چکیده

به‌منظور ارزیابی اثر سایه و تنش خشکی بر صفات ریختی برگچۀ نهال بنه (Pistacia atlantica subsp. mutica)، پژوهشی در ایستگاه تحقیقات البرز کرج در تابستان 1393 انجام گرفت. نهال‌های یکسالۀ گلدانی بنه تحت تیمارهای رطوبت خاک (در سه سطح 100، 50 و 20 درصد ظرفیت زراعی) و سایه‌بان مصنوعی (در سه سطح صفر، 30 و 50 درصد از نور کامل) در قالب طرح کرت‌های خردشده با پایۀ بلوک‌های کامل قرار گرفتند. پس از گذشت حدود 5 ماه، برگچه‌های انتهایی برگ‌های نهال‌ها از جهت‌های مختلف تاج جمع‌آوری و متغیرهای مورفولوژیک برگچه‌ها اندازه‌گیری و محاسبه شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش سطح، طول، عرض، نسبت طول به عرض، محیط، ضریب شکل و سطح مخصوص برگ شد. سایه موجب کاهش ضخامت و افزایش سطح و سطح مخصوص برگچه شد. اثر متقابل تنش خشکی و سایه بر سطح مخصوص برگ معنی‌دار بود که نشان می‌داد واکنش سطح مخصوص برگچه به سایه، به مقدار رطوبت خاک بستگی دارد، به‌نحوی که افزودن سایه سبب رفع اثر کاهشی تنش خشکی بر این متغیر شد. به‌طور کلی با توجه به حساسیت متغیرهای بررسی‌شده به تغییرات رطوبت و نور، می‌توان صفات ریختی برگچۀ نهال بنه را به‌عنوان نشانگرهای مهم برای تعیین تغییرات رطوبت خاک و مقدار نور به‌کار گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of shade on the leaflet morphology of wild Pistachio sapling under drought stress

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hosein Sadeghzadeh Hallaj 1
  • Davoud Azadfar 2
  • Hosein Mirzaie Nodoushan 3
1 Ph.D. in silviculture of forest ecology, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran
2 Department of Silviculture and Forest Ecology, Faculty of Forest Sciences, Grogan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran.
3 member of scientific boards, Research Institute of Forests and Rangelands
چکیده [English]

In this research, the effects of drought stress and shade on leaflet morphology of wild pistachio (Pistacia atlantica subsp. Mutica) saplings were evaluated in Albroz Research center (Karaj, Iran) in the summer of 2014. One-year pot wild pistachio saplings were treated by soil humidity (including 100%, 50% and 20% of field capacity) and artificial shading (including 0%, 30% and 50% of full sunlight) factors in a split plot experiment based on a randomized complete block design. After 5 months, terminal leaflet of the leaves was collected from different crown aspects and the morphological variables of leaflets were measured and calculated. Results showed that drought stress reduced the leaf area (LA), length, width, length to width ratio, perimeter, from factor and specific leaf area (SLA). Shade reduced the thickness and increased the LA and SLA of leaflets. The interaction of drought stress and shade on the SLA was significant which indicates that the response of the leaflet to shade depends on the amount of soil moisture, so that the addition of the shade reduced the effect of drought stress on this variable. In general, the results showed that the morphological characteristics of leaflets can be considered as feasible and important indicators of variation in soil moisture and light availability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leaf area
  • Leaf Form Factor
  • Leaf Thickness
  • Specific leaf area