اثر تغییرات دمایی بر مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاکستر لاشبرگ گونۀ مازودار در شرایط آزمایشگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج

2 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی دانشگاه کردستان، سنندج

چکیده

لاشبرگ گیاهان و خاکستر حاصل از سوختن آنها از عوامل مؤثر بر عناصر غذایی خاک هستند. زمان و شدت آتش ممکن است بر ویژگی‌های خاکستر و خاک تحتانی اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاکستر حاصل از حرارت دادن لاشبرگ گونۀ مازودار (Quercus infectoria Oliv.) در دماهای مختلف در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوری لاشبرگ از سطح خاک، جنگل‌های بخش خاوومیرآباد شهرستان مریوان انتخاب شد و نمونه‌ها در زیر تاج هشت پایه درخت­ مازودار از کف جنگل جمع‌آوری شدند. درختان روی یک ترانسکت در راستای خطوط میزان با فواصل 30 متری انتخاب شدند. پس از آسیاب کردن لاشبرگ‌ها، نمونه‌ها در چهار تیمار (لاشبرگ و سه تیمار حرارت داده‌شده در دماهای 200، 400 و 600 درجۀ سانتی‌گراد) تهیه شدند. نتایج نشان داد که رنگ خاکستر در تیمارهای دمایی 200، 400 و 600 درجۀ سانتی‌گراد به‌ترتیب، قهوه‌ای تیره، خاکستری و خاکستری روشن است. مقدار pH، هدایت الکتریکی، فسفر، کلسیم، پتاسیم و منیزیم با افزایش دما به‌طور معنی‌داری در لاشبرگ‌های حرارت‌داده‌شده افزایش پیدا کرد، در‌حالی‌ که درصد کربن آلی و نیتروژن کل با افزایش دما ابتدا افزایش و سپس کاهش یافت. کاهش غلظت عناصر غذایی در خاکستر حاصل از لاشبرگ گونۀ مازودار به‌ترتیب N>C>P>K>Mg>Ca بود. در نهایت نتیجه گرفته شد که با افزایش درجۀ حرارت تا حد چشم‌گیری در دسترس بودن عناصر غذایی در خاکستر لاشبرگ مازودار تحت تأثیر قرار گرفت و دماهای مختلف اثرهای متفاوتی بر مقدار عناصر غذایی و رنگ خاکستر داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of different temperatures on the physio-chemical properties of Aleppo oak ash litter under laboratory conditions

نویسندگان [English]

  • sara Vakili Tajareh 1
  • vahid Hosseini 2
  • Kyumars Mohammadi Samani 2
1 M.Sc. in silviculture and Forest Ecology, University of Kurdistan, Sanandaj, I. R. Iran
2 Assistant prof., Dept. of Forestry, The Center for Research and Development of Northern Zagros Forestry, University of Kurdistan, Sanandaj, I. R. Iran
چکیده [English]

Forest fire and leaf litter is one of the effective factors influencing soil nutrient. Fire intensity and duration can affect the properties of ash and surface soil. The aim of this study was to investigate the physio- chemical properties of ash after the heating of Aleppo oak (Quercus infectoria Oliv.) litter at various temperatures under laboratory conditions. In order to collect litter, Khavmire Abad district in Marivan forest was selected such that litter samples were taken under the crown of the 8 Aleppo oak trees. Trees were selected on a transect parallel to the contour lines, 30 m interval. Leaf litter has milled first and then the samples were prepared in four treatments (milled litter and three treatments heated at 200, 400 and 600 °C). The results showed that the color of ash was dark brown, gray and light gray in temperatures of 200, 400 and 600 °C, respectively. The amount of pH, EC, P, Ca, K and Mg increased significantly with increasing temperature, while OC and TN first increased until 200°C and then decreased significantly. The reduction of nutrient concentrations in the ash of Aleppo oak was: N> C> P> K> Mg> Ca. In sum, temperature can significantly affect the availability of nutrients in ash of Aleppo oak after heating. In addition, different temperatures had significant effects on the amount of nutrients and ash color.

کلیدواژه‌ها [English]

  • nutrients
  • Residual plant
  • Wildfire
  • Zagros