مقایسۀ برخی صفات فیزیولوژیک بنه Pistacia atlantica و کلخونگ P. khinjuk تحت تأثیر سخت‌واره‌شدن و سرما

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، یاسوج

2 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، یاسوج

چکیده

در این تحقیق به‌منظور درک بهتر سازوکارهای فیزیولوژیک تحمل به سرما در طی فرایند سخت‌واره شدن در دو گونۀ بنه و کلخونگ دو مجموعه آزمایش اجرا شد. در آزمایش اول، برای سخت‌واره شدن، نهال‌ها در دو مرحله و هر مرحله به‌مدت دو هفته با دمای روز، شب و دورۀ نوری متفاوت قرار گرفتند و سپس مشخصه‌های کلروفیل و فلورسانس کلروفیل اندازه‌گیری شد. در آزمایش دوم، اندام ساقه و برگ نهال‌ها تحت سه تیمار دمایی (4+ (کنترل)، 20- درجۀ سانتی‌گراد به‌مدت یک و دو ساعت) قرار گرفتند و نرخ نشت الکترولیت و محتوای نسبی آب در آنها اندازه‌گیری شد. نتایج آزمایش اول مشخص کرد که در طی سخت‌واره شدن به سرما مقدار کاهندگی فتوشیمیایی (46 درصد) و سرعت انتقال الکترون (44 درصد) کاهش یافت، اما در نهال‌های بنه 30 درصد بیشتر از گلخونک بود. در آزمایش دوم آشکار شد که محتوای نسبی آب و نرخ نشت الکترولیت برگ (8 درصد و 11 درصد) در طی سازگاری به سرما افزایش یافت. همچنین نرخ نشت الکترولیت ساقه با کاهش دما تنها در گونۀ کلخونگ افزایش یافت (44 درصد). در واقع گونۀ بنه با کاهش محتوای نسبی آب در طی سخت‌واره شدن توانست عملکرد فتوسیستم II را حفظ کند و مقاومت بیشتری به سرما نشان دهد. نتایج این تحقیق نشان داد که با اندازه‌گیری مشخصه‌های فلورسانس کلروفیل می‌توان گونه‌ها یا ژنوتیپ‌های مقاوم به سرما را شناسایی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Cold Stress on Physiological Traits of Pistacia atlantica and P. khinjuk during Acclimation

نویسندگان [English]

  • Somayeh Homayoonfar 1
  • R. Zolfaghari 2
  • Payam Fayyaz 2
1 M.Sc., Dept. of Forestry, Faculty of Agriculture & Natural Resources, University of Yasouj, Yasouj, I. R. Iran
2 Associate Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Agriculture & Natural Resources, University of Yasouj, Yasouj, I. R. Iran
چکیده [English]

Among the different species of Pistacia genus, P. atlantica is more distributed in cold area than P. khinjuk. In this study, in order to illustrate the physiological mechanisms of cold tolerance under acclimation phenomenon, two experiments were established. First experiment was conducted to induction of acclimation on seedlings at two stages and each stage was done for two weeks with different photoperiods. Then chlorophyll and florescence's chlorophyll was measured. For second experiment, leaves and stems of seedlings were exposed to three levels of temperature, +4°C (control), -20°C in one hour and -20°C in two hours. For this purpose, we measure relative water content (RWC) and electrolyte leakage (EL). Results of first experiment showed that 44% electron transport rate and 46% photochemical quenching was significantly reduced. This reduction in P. atlantica was grater by 30% compared to P. khinjuk. Second experiment results revealed that leaf RWC and EL increased during cold acclimation to be 8 and 11%, respectively. In addition, stem EL increased only in P. khinjuk (44%). In fact, P. atlantica due to decreasing of RWC during acclimation was able to maintain the photosystem efficiency and showed more resistance to cold stress. According to our findings, we can identify cold-resistant species or genotypes by measuring the florescence's chlorophyll.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • chlorophyll fluorescence
  • Electrolyte leakage
  • Hardening
  • Zagros