مقایسۀ تجدید حیات طبیعی و تغییرات رویش شعاعی درختان در توده‌های بهره‌برداری‌شده و بهره‌برداری‌نشدۀ راش شرقی، مطالعۀ موردی: جنگل‌های اسالم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، گیلان، رشت

2 استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، گیلان، رشت

3 استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

چکیده

هدف این تحقیق بررسی تجدید حیات طبیعی و ارزیابی تغییرات رویش شعاعی درختان در دو منطقۀ بهره‌برداری‌شده و بهره‌برداری‌نشده از رویشگاه‌های راش شرقی از سال 1340 تا 1395 است. در هر منطقه، 50 قطعه نمونۀ دایره‌ای با ابعاد 1000 متر مربع به‌طور تصادفی- سیستماتیک پیاده و تجدید حیات در دایره‌هایی هم‌مرکز با ابعاد 10 و 20 متر مربع (به‌ترتیب برای بررسی نونهال و نهال) در مرکز هر قطعه نمونۀ اصلی بررسی و 160 نمونۀ رویشی از درختان با استفاده از متۀ سال‌سنج جمع‌آوری شد. نتایج در تودۀ بهره‌برداری‌شده نشان داد که رژیم‌های آشفتگی طبیعی و انسانی به ایجاد تغییراتی در الگوهای توزیع قطری، سنی، رویش شعاعی و استقرار تجدید حیات درختان منجر شده است. در منطقۀ بهره‌برداری‌نشده، نهال‌های راش و نونهال‌های ممرز و پلت بیشترین تعداد در هکتار را داشتند، اما در منطقۀ بهره‌برداری‌شده، نونهال‌های راش و ممرز غالب بودند. در منطقۀ بهره‌برداری‌نشده، از مجموع 324 درخت استقراریافته، بیشترین تعداد به دهۀ 1360-1350 تعلق داشت؛ اما در منطقۀ بهره‌برداری‌شده، از مجموع 262 پایه درخت استقرار‌یافته، بیشترین فراوانی به دهۀ 1350-1340 اختصاص داشت. رویش شعاعی درختان در منطقۀ بهره‌برداری‌شده در مقایسه با منطقۀ بهره‌برداری‌نشده، تغییرات بیشتری را در طول زمان نشان داد و بیشترین فراوانی تغییرات ناگهانی شناسایی‌شده به دستۀ حد واسط تعلق داشت. از این‌رو، این رویشگاه‌ها باید با هدف بازگشت به ترکیب و ساختار تاریخی خود، حفظ تجدید حیات طبیعی و پرورش مطلوب توده در آینده فعالانه مدیریت شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of natural regeneration and radial growth variations of trees in the utilized and unutilized beech stands, Case study: Asalem forest

نویسندگان [English]

  • Sepide Sadat Ebrahimi 1
  • Hassan Pourbabaei 2
  • kambiz pourtahmasi 3
1 Ph.D. student of Forest science, Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Guilan University, Rasht, I. R. Iran.
2 Prof., Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resources, Guilan University, Rasht, I. R. Iran.
3 Prof., Dept. of Wood Science and Technology, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, I. R. Iran.
چکیده [English]

This study was carried out in the oriental beech communities in order to investigate the natural regeneration and assessment of radial growth trend from 1960 to 2016. In each area, 50 1000-m2 circular plots were established based on a random-systematic method. Regeneration was sampled on two concentric circles with an area of 20 and 10 m2 of the sample plot center (for seedling and sapling, respectively). Then, 160 core samples were taken from selective trees by increment. The results of harvested stand indicated that natural and human disturbances regimes lead to change in the diameter distribution, age distribution, radial growth pattern and establishment of tree's regeneration. In the unharvestedarea, sapling of F.orientalis and seedling of Carpinus betulus and Acer velutinum had the highest density. Whereas, the seedlings of F.orientalis and C.betulus were dominate in the harvested stand. During the studied period, 324 tree species were established in the unharvested area and the highest frequency of tree recruitment was belonged to 1970-1980 decades. However, in the harvested stand, 262 tree species were established and the greatest frequency was recoreded from 1960 to 1970 years. The radial growth of trees in the harvested area showed the higher variations during the studied period and the highest frequency of release events was belonged to moderate releases. Therefore, this stand should be managed in order to return their historical composition and structure, maintaining natural regeneration and the optimal development of stand for future.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dendrochronology
  • Canopy cover
  • Radial growth
  • Natural regeneration
  • Age structure