تاثیر کاربرد پوشش خاک اره بر مقدار رواناب مسیرهای چوبکشی (مطالعه موردی: جنگل خیرود)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 دانشیار گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

چکیده

عبور ماشین‌آلات در جنگل، باعث تراکم و فشردگی و کاهش تخلخل و ظرفیت نفوذ خاک جنگل و به تبع آن افزایش متوسط حجم رواناب سطحی می‌شود. با توجه به نتایج مطالعات قبل درباره تاثیر مالچ‌ها روی کاهش رواناب در شرایط آزمایشگاهی، هدف از این تحقیق تعیین و مقایسه میزان رواناب تولیده شده در پلات‌های مسیر چوبکشی بدون تیمار، تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) و مسیر چوبکشی با تیمار مالچ خاک‌اره، تحت شرایط طبیعی در بخش نمخانه جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود است تا راهکارهای مفیدی برای کاهش اثرات بهره‌برداری به منظور حفظ کارکرد حفاظت از آب جنگل و کاهش رواناب به‌کار رود. برای این مطالعه در پلات‌های 6 متر مربعی و در قالب سه تکرار بر اساس بارندگی-های طبیعی نمونه‌های رواناب که توسط لوله‌های موجود در قسمت خروجی پلات به ظروف جمع‌آوری هدایت می‌شد، جمع‌آوری و اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار رواناب در تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) و مسیر چوبکشی بدون تیمار و مسیر با تیمار مالچ خاک‌اره به‌ترتیب 40/0 و 44/1 و 71/0 میلی‌متر بود که بیشترین مقدار رواناب در تیمار مسیر چوبکشی بدون تیمار و کمترین آن در تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) مشاهده شد. همچنین با استفاده از مالچ خاک‌اره مقدار رواناب تولید شده 49 درصد کاهش پیدا کرد، در حالی‌که مقدار رواناب تولیدی قبل از کاربرد مالچ در مسیرهای چوبکشی نسبت به جنگل دست نخورده 72 درصد بود. همچنین رواناب تولید شده در تیمار شاهد مسیر چوبکشی 51 درصد بیشتر از تیمار مالچ خاک‌اره است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of sawdust mulch application on amount of runoff in the skid trails (Case study: Kheyrud Forest)

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Ahmadi 1
  • Meghdad Jourgholami 2
  • Baris Majnounian 3
  • Shahram Khalighi 4
1 PhD Student of Forest Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
2 Associate Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
3 Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
4 Associate Prof., Faculty of Natural Resources, University of Tehran, I. R. Iran
چکیده [English]

Forest machinery traffic on forests causes significant changes in increasing the bulk density, reducing porosity, ventilation and reducing water infiltration rate which resulted in an increasing surface runoff. According to the results of previous studies on the effect of mulch on reducing runoff in laboratory conditions, The aim of the present study was to determine and compare the amount of runoff produced in untreated skid trail, undisturbed forest (control area), and the skid trail plots covered by sawdust, under natural conditions in Namkhaneh District, Kheyrud Forest to find useful strategies to reduce the effects of forest utilization in order to maintain the function of forest water protection and reduce runoff. In this study, the runoff plots (6 m2) were triplicate established and runoff collected by pipes in the outlet plots were measured based on natural rainfall conditions. The results revealed that applying sawdust mulch to the skid trail decreased runoff compared to the untreated skid trail, and the runoff amount in undisturbed forest, untreated skid trail and sawdust mulch treatments were 0.40, 1.44 and 0.71 mm, respectively. The highest and the lowest amount of runoff were found for untreated skid trail and undisturbed forest treatments, respectively. Also, by application of sawdust mulch, the amount of runoff produced reduced by 48.4%, while the amount of runoff before the use of mulch in skid trail was 72.2% higher than the intact forest. Also, the runoff produced in skid trail control treatment was 51.1% higher compared to sawdust treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Undisturbed forest
  • runoff
  • Skidding operations
  • Sawdust mulch
  • Untreated skid trails