بررسی تأثیر تاج‌پوشش و جهت جغرافیایی آن بر جوانه‌زنی بذر و زنده‌مانی نونهال‌های ارس (Juniperus excelsa M. Bieb)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور،‌، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد پژوهشی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 عضو هیات علمی، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت گونۀ ارس در برنامه‌های احیای جنگل، کاشت مستقیم بذر ارس در عرصه‌های جنگلی، راهکاری مطمئن برای افزایش سطح جنگل‌های ارس و احیای جنگل‌های تخریب‌شدۀ آن محسوب می‌شود. بنابراین این تحقیق به‌منظور تعیین تأثیرات تاج‌پوشش و جهت آن بر جوانه‌زنی بذر و زنده‌مانی نونهال‌های حاصل در ایستگاه تحقیقاتی سیراچال انجام گرفت. بذرهای جمع‌آوری‌شده از رویشگاه سیراچال،‌ در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و به‌صورت کرت‌های خردشده در چهار جهت جغرافیایی در لبۀ تاج‌پوشش و 5/1 متری بیرون تاج‌پوشش کاشته شدند. آنالیز داده‌های آماری نشان داد اثر تاج‌پوشش و جهت جغرافیایی آن بر جوانه‌زنی بذرها و اثر جهت جغرافیایی تاج‌پوشش بر زنده‌مانی نونهال‌ها معنی‌دار است. اثر متقابل تاج‌پوشش و جهت آن بر جوانه‌زنی بذر و زنده‌مانی نونهال‌های حاصل معنی‌دار نشد. بیشترین درصد جوانه‌زنی در بذرهایی مشاهده شد که در لبۀ تاج‌پوشش و جهت شمال آن کاشته شده بودند. افزون‌بر آن بیشترین زنده‌مانی نونهال‌های حاصل از کاشت بذر، به‌ترتیب در جهت‌های جنوب، شمال و شرق تاج‌پوشش مشاهده شد. با وجود درصد بیشتر جوانه‌زنی بذرها در لبۀ تاج‌پوشش و نیز زنده‌مانی بیشتر نونهال‌های ارس در چاله‌های لبۀ تاج‌پوشش (بدون وجود اختلاف معنی‌دار)، به‌طور کلی توصیه می‌شود نظر به اینکه در درازمدت نهال‌های رویش‌یافته در لبۀ تاج پوشش با قرار گرفتن در زیر تاج پایۀ مادری امکان ادامۀ حیات نخواهند داشت، عملیات بذرکاری ارس در بیرون و جهت شمال تاج‌پوشش انجام گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of canopy and its geographic orientation on seeds germination and survival of Juniperus excelsa seedlings

نویسندگان [English]

  • Mostafa khoshnevis 1
  • Maryam Teimouri 2
  • Mohammad Hossein Sadegzadeh Hallaj 3
  • Mohammad Matinizadeh 4
  • Anoushiravan Shirvany 5
1 Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
2 Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
3 Senior Research Expert, Department of Forest, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
4 Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
5 Scientific Board, Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
چکیده [English]

Importance of Juniper trees for forest rehabilitation programs was resulted in direct, seed sowing of Juniperus excelsa as a safe method to expand juniper forest areas and rehabilitation of deteriorated forests. This study was done to determine the effect of canopy and its geographic orientation on seed germination as well as survival of seedlings in the Sirachal research station. Collected seeds from Sirachal habitat were sowed in four main geographic orientations under canopy’s edge and 1.5 meter out of canopy as completely randomized blocks in split plots. Data analysis showed that canopy (P<0.05) and its geographic orientation (P<0.01) had significant effects on seed germination. In addition, the effect of geographic orientation of canopy on seedling survival was significant (P<0.01).. The interaction of canopy and its geographic orientation on germination of seeds and survival of seedlings was not significant. The highest seed germination percentage was observed for seeds sowed under the canopy’s edge and in the north direction.  The highest percentage of seedling survival was observed in the south followed by the north and east directions of the canopy. Despite the higher germination and survival percentages under the canopy’s edge, it is suggested to sow seeds out of trees canopy and in the north direction as seedlings have no chance to survive under the maternal trees canopy for longer periods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rehabilitation
  • Seed sowing
  • Moisture
  • Sirachal
  • light