ارزیابی ارگونومیک خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی عضلانی به روش QEC در عملیات بهره‌برداری از جنگل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا

2 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا

3 استادیار گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت

4 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

چکیده

اختلالات اسکلتی- عضلانی از مهم‌ترین موضوعات در زمینۀ سلامت شغلی در دنیای امروز است که در بیشتر مشاغل شیوع بسیار زیادی دارد و پیشگیری از آن، مستلزم ارزیابی و اصلاح وضعیت‌های کاری است. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی ریسک‌فاکتورهای اختلالات اسکلتی-عضلانی ناشی از کار، به روش QEC در کارگران دو منطقۀ جنگلی گیلان و مازندران انجام گرفت. جامعۀ آماری شامل 51 کارگر مرد شاغل در عملیات قطع و تبدیل درختان، بارگیری با دست و رانندۀ اسکیدر بود که به روش سرشماری بررسی شدند. برای تعیین شیوع علائم اسکلتی- عضلانی از پرسشنامۀ نوردیک و برای ارزیابی ریسک ابتلا به این اختلالات از روش ارزیابی سریع مواجهه استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین شیوع اختلالات اسکلتی- عضلانی به‌ترتیب در قسمت‌های کمر، پشت و گردن بود و بین وزن بدن، شاخص تودۀ بدن، سابقۀ کار و استعمال سیگار با اختلالات اسکلتی- عضلانی ارتباط معنی‌داری وجود دارد. در ارزیابی به روش QEC، 8/7 درصد از کارگران در سطح ریسک یک، 8/9 درصد در سطح ریسک دو، 8/9 درصد در سطح ریسک سه و 6/72 درصد در سطح ریسک چهار قرار گرفتند. در مواجهه با ارتعاش، میزان سرعت در عمل و استرس نیز به‌ترتیب 7/64، 7/62 و 6/70 درصد از کل کارگران در سطح بالا و بسیار بالا قرار داشتند. نتایج نشان‌دهندۀ شیوع زیاد اختلالات بین کارگران بررسی‌شده است و عمده‌ترین مشکلات ارگونومیک شامل وضعیت بدنی نامناسب، خمش و پیچش کمر، بلند کردن و حمل بارهای سنگین، ارتعاش، سرعت هنگام کار و استرس است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ergonomic evaluation of the musculoskeletal disorders risk by QEC method in forest harvesting

نویسندگان [English]

  • Zahra Arman 1
  • Mehrdad Nikooy 2
  • Mahmood Heidari 3
  • Baris Majnonian 4
1 PhD. Student of forestry, Faculty of Natural resources, University of Guilan, Somehsara, I. R. Iran
2 Associate Prof., Department of forestry, Faculty of Natural resources, University of Guilan, Somehsara I. R. Iran
3 Asisstant Prof., Department of Occupational Health, School of Health, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, I. R. Iran
4 Prof., Department of Forestry and Forest Economic, Faculty of Natural resources, University of Tehran, I. R.
چکیده [English]

Today, skeletal musculoskeletal disorders are one of the most important occupational health issues and have a high prevalence in almost all occupations, and preventing it involves evaluating and modifying working conditions. This study aims at assessing the risk factors of musculoskeletal disorders of work by QEC in forestry workers of two regions of Guilan and Mazandaran forests. In this study, statistical population included 51 workers in three jobs of felling and bucking, skidder driver, and manual loading worker were studied by census method. The Nordic questionnaire and QEC method were used for determining the prevalence of musculoskeletal symptoms and assessing the risk of these disorders, respectively. The results showed that the highest prevalence of musculoskeletal disorders was in the waist, neck and back segments, respectively. The significant relationship between weight, body mass index, work experience and smoking with musculoskeletal disorders was observed. Results of QEC evaluation showed that the 72.6 percent of worker are in risk level of 4, while these values for risk level 1, 2, and 3 were 7.8, 9.8, and 9.8, respectively. In vibration exposure, speed of operation and stress about 64.7, 62.7, and 70.6 percent of worker were in high and very high levels. The results indicate a high prevalence of disorder among workers. The main ergonomic problems in study area include inappropriate physical condition, bending and twisting of the waist, lifting and carrying heavy loads, vibration, speed during work and stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Felling and bucking
  • Forest utilization
  • Forest work accident
  • loading
  • Nordic questionnaire
  • Skidder